کنترل رطوبت

به طور کلی، بدن انسان نسبت به تغییرات رطوبت نسبی بسیار حساس است. نوسانات رطوبت نسبی هوا، خارج از محدوده چهل تا شصت درصد احتمال رشد باکتری ها، قارچ ها و کپک ها نیز افزایش می دهد که نتیجه آن کاهش کیفیت هوای داخل استخر است. برای افرادی که در داخل استخر شنا می کنند، رطوبت نسبی پنجاه تا شصت درصد بیشترین آسایش را به همراه خواهد داشت. در صورتی که رطوبت نسبی کمتر از پنجاه درصد باشد، نرخ تبخیر آب از سطح پوست افزایش میابد که موجب احساس سرمای ناخوشایند برای شناگرانی می شود که تازه از آب خارج شده اند. رطوبت نسبی بیش از شصت درصد نیز احتمال رشد قارچ ها و کپک ها در محیط داخل استخر، سرعت تقطیر بخار آب بر روی سطوح داخلی و تخریب سازه و تجهیزات موجود در استخر را افزایش می دهد. افزایش رطوبت نسبی برای اجزای مختلف ساختمان بسیار مخرب است و عمر مفید سازه ساختمان و تجهیزات موجود در آن را کاهش می دهد. در صورت بالا بودن رطوبت نسبی در فضای داخل، احتمال رشد قارچ ها و کپک ها در شکاف ها و درز ها افزایش میابد. با تقطیر بخار آب موجود در هوا به تدریج اجزای مختلف ساختمان فرسوده می شوند. در شرایط بدتر حتما احتمال فرو ریختن سقف یا دیوار ساختمان به دلیل نم گرفتن آن نیز وجود خواهد داشت.

کنترل رطوبت نسبی در استخرها از آن جهت اهمیت دارد که کاهش رطوبت نسبی به زیر محدوده تعیین شده، علاوه بر شدت بخشیدن به احساس سرما برای افرادی که از آب بیرون می آیند، با افزایش سرعت تبخیر آب استخر و در نتیجه افزایش انرژی مورد نیاز برای گرمایش آن همراه است. از سوی دیگر، اگر رطوبت نسبی فضای داخلی استخر بیش از محدوده توصیه شده باشد، احتمال بروز مشکلاتی مانند تقطیر بخار آب بر روی سطوح مختلف و خوردگی در آن ها افزاش می یابد. ضمن آنکه افزایش رطوبت نسبی شرایط آسایش افراد را نیز به میزان چشم گیری کاهش می دهد.

به طور کلی شرایط آسایش انسان از هر دو عامل دما و رطوبت نسبی تاثیر می پذیرد و کنترل هر دوی آن ها در محدوده ای مناسب و پایدار بسیار مهم است. نکته مهم آن است که وضعیت انتقال حرارت در هریک از استخرها شرایط منحصر به فردی دارد. بنابراین برای طراحی سیستم تهویه مطبوع آن ها تحت هیچ شرایطی نباید از پیش فرض ها استفاده کرد. البته نوسانات رطوبت نسبی معمولا به دلیل تاثیر مستقیم بر شرایط آسایش و سلامت شناگران، محسوس تر از نوسانات دمایی است. رطوبت نسبی خارج از محدوده 60%-40 آسیب پذیری شناگران و احتمال بیمار شدن آن ها تحت تاثیر باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و کپک ها را افزایش می دهد. کاهش کیفیت هوا نیز احتمال ابتلای شناگران به بیماری های ریوی و بروز مشکلات تنفسی را افزایش می دهد.

در تمامی استخر های سرپوشیده، رطوبت نسبی به دو دلیل زیر در محدوده پنجاه تا شصت درصد نگه داشته و معمولا به زیر پنجاه درصد کاهش داده نمی شود:

• در رطوبت نسبی کمتر از پنجاه درصد، به دلیل تبخیر سریع آب از روی پوست، شناگرانی که از آب خارج می شوند احساس سرمای ناخوشایندی می کنند.
• صرفنظر از سایر عوامل، در استخرها به دلیل تبخیر دایمی آب از کاسه استخر و شرایط بسیار مطلوب داخل، کاهش رطوبت نسبی فضای داخل به زیر چهل درصد مستلزم صرف هزینه بسیار زیادی است. درحالی که رطوبت نسبی بالای پنجاه درصد با صرف هزینه ای منطقی و قابل قبول امکان پذیر است.

همانطور که گفته شد، بالا بودن رطوبت نسبی دز فضای داخل تاثیر بسیار مخربی بر سازه ساختمان دارد. در ساختمان هایی که فضای داخل بسیار مرطوب است، تقطیر بخار آب بر روی سطوح یکی از مشکلات جدی مجموعه به شمار می رود.محیط مرطوب استخرها همچنین احتمال رشد قارچ ها و کپک ها را نیز افزایش می دهد. در بسیاری از مواقع قارچ ها و کپک ها به سادگی قابل رویت نیستند، ولی تاثیر نامطلوب آن ها بر کیفیت هوای داخل باقی است.

کنترل رطوبت فضای داخل استخرها تنها در صورتی امکان پذیر است که بار نهان یا بار رطوبت مجموعه به طور دقیق محاسبه شود. پس از محاسبه مقدار بار نهان، برای دستیابی به شرایط پایدار و مطبوع در محیط داخل، لازم است رطوبت تولید شده با همان سرعت از فضای داخل تخلیه شود. بنابراین اولین گام در طراحی سیستم تهویه مطبوع استخرها، محاسبه بار نهان مجموعه است.