وبلاگ
تهویه مطبوع در استخرها
یکی از مسایل مهمی که در مراحل اولیه ساخت اولیه استخرها مورد توجه قرار می گیرد،سرپوشیده و یا سرباز بودن استخر است. به عنوان یک قاعده کلی، چه در استخرهای سرباز و چه در استخرهای سرپوشیده هدف نهایی کارفرما آن است که مجموعه در اکثر اوقات سال قابل استفاده باشد. در مناظق گرمسیر، استخرها و پارک های آبی معمولا به صورت سرباز ساخته می شوند و شرایط مطلوب محیط آن ها بر مبنای شرایط آب و هوایی منطقه تامین می شود.با این وجود تعداد استخرهای سرباز در مناطق سردسیر نیز کم نیست. ولی عیب بزرگ این استخرها آن است که در ماه های گرم سال قابل استفاده هستند. از این رو در این مناطق گرایش به ساخت استخرهای سرپوشیده که در تمام طول سال قابل بهره برداری باشند بیشتر است.
محیط استخرهای سرپوشیده دقیقا همانند تمامی محیط های بسته ساختمان باید از نظر شرایط آسایش حرارتی، سلامت و کیفیت هوای داخل در محدوده مطلوبی قرار داشته باشد.تامین کیفیت هوای داخل در استخرها بیش از آن که از دیدگاه تامین شرایط آسایش شناگران مهم باشد، از دیدگاه حفظ سلامت آنان دارای اهمیت است. البته در استخرها، تنظیم شرایط هوای داخل به منظور افزایش طول عمر تجهیزات و محافظت از سازه ساختمان در برابر هوای مرطوب داخل استخر نیز دارای اهمیت است. به طوری که در صورت عدم توجه به این مساله ، بخار آب بر روی دیوارها، پنجره ها و سقف استخر تقطیر می شود و در دراز مدت به سازه ساختمان و تجهیزات موجود در آن آسیب می رساند. علاوه بر آن، محیط گرم و مرطوب استخرهای سرپوشیده شرایط بسیار مناسبی را برای رشد قارج ها و باکتری ها فراهم می آورد و در صورت عدم توجه به وضعیت محیط داخل استخر، سلامت شناگران به خطر می افتد. بنابراین تامین کیفیت مناسب هوای داخل یکی از مهم ترین معیارهایی است که در طراحی استخرهای سرپوشیده باید مد نظر قرار گیرد.
در بحث تهویه مطبوع استخرها درست همانند تمامی مکان های محبوس، برای تامین شرایط مطلوب هوای داخل سالن چهار عامل دمای هوا، رطوبت نسبی هوا، جریان هوا و کیفیت هوای سالن باید در محدوده مطلوبی باشد.
در استخرها به دلیل محیط بسیار مرطوب، تامین چهار عامل یاد شده باید با در نظر گرفتن رطوبت نسبی ، دمای هوا، دمای آب استخر و کیفیت هوای داخل صورت پذیرد. از میان عوامل ذکر شده ، رطوبت نسبی بیش از سایر عوامل مشکل ساز و مهم است.چرا که بالا بودن رطوبت نسبی هوا نه تنها شرایط آسایش و سلامت شناگران را از بین می برد، بلکه در دراز مدت صدمات جبران ناپذیری را به سازه ساختمان و تجهیزات موجود در آن وارد می کند.
البته میزان بودجه تخصیص داده شده برای اجرای پروژه نیز یکی دیگر از عوامل موثر در طراحی سیستم تهویه مطبوع استخرها به شمار می رود.کیفیت عملکرد سیستم تهویه مطبوع باید با شرایط کلی مجموعه نیز متناسب باشد. برای مثال در هتل های مجلل، کاربران خواهان محیطی کاملا راحت، بدون بوی ناخوشایند و عاری از هرگونه آلودگی هستند.بنابراین در چنین کاربردهایی برای آن که طراحی سیستم تهویه مطبوع با موفقیت امکان پذیر باشد،لازم است طراح با تمامی چالش های پیش رو و نیازهای کاربران آشنا باشد.
حقیقت ماجرا آن است که طراحی سیستم تهویه مطبوع استخرها به دلیل شرایط محیطی خاص آن ها و ملاحضات متعددی که باید در طراحی در نظر گرفته شود، بسیار دشوار است. دستیابی به عملکرد رضایت بخش سیستم مستلزم آگاهی کامل طراح از مشخصات سیستم ها، مزایا و معایب هریک، ملاحضات طراحی و توزیع مناسب هوا در فضای داخل استخر است.بنابراین هدف نهایی طراح باید تامین شرایط زیر باشد:
- شرایط آسایش شناگران و تامین محیطی سالم برای آن ها
- کنترل رطوبت نسبی
- تامین کیفیت مطلوب هوای داخل
- کنترل تقطیر بخار آب در داخل استخر
اولین نکته ای که باید مورد اشاره قرار گیرد آن است که به استثنای استخرهای قهرمانی با جایگاه مخصوص تماشاگران، در سایر استخرها به ندرت برای سرد کردن فضای داخل از سیستم سرمایش هوا استفاده می شود.
علت این مساله نیز کاملا مشخص است. چرا که مادامی که افراد در داخل استخر مشغول شنا کردن هستند، آب استخر مانند یک محیط واسطه انتقال حرارت عمل کرده و گرمای بدن شناگر را تا حدی می گیرد و در مجموع بدن به وضعیت تعادل حرارتی می رسد. با خارج شدن شناگر از داخل آب نیز، حتی با کوچکترین نسیمی افراد دچار لرز می شوند. چرا که با جریان یافتن هوا بر روی پوست، آب روی پوست تبخیر می شود. در این فرآیند، آب گرمای نهان تبخیر خود را از بدن فرا می گیرد. همین گرمای گرفته شده موجب ایجاد احساس سرمای ناخوشایند در افراد می شود. بنابراین در استخرها اساسا مگر در شرایط بسیار نادر نیازی به استفاده از سیستم های سرمایشی برای سرد کردن هوا برای شناگران نیست.